Skip to main content

Posts

Showing posts from October, 2025

Ang Wugwug nga na kit-an ni Angkol Pepe

By: Jc Urboda 12- Sartre Si Angkol Pepe, usa ka 80-anyos nga residente sa Brgy Panaytayon Purok 1, adunay isulti nga istorya. Bahin sa Wugwug, usa ka klase nga wak² nga nag lutaw ang ulo unya puno og tinae. Sumala ni Angkol Pepe, ang Wugwug nakita usa ka kadlawon mga alas 3:00am, Sakahapsay sa mga dalan sa ilang purok nga walay tawo. Dugay na kini nila gina storya ang mga kasilinganan bahin sa wugwug. Ang uban nag-ingon nga ang Wugwug naa ra sa kalasangan, nangita sa sunod nga biktima. Ang uban naghisgot-hisgot nga kini kong makita nimo ang Wugwug, dili gyud nimo kalimtan ang kahadlok sa porma sa wugwug. "Gihulagway kini sa mga silingan og unsa jod ang porma, Unya matod pa's uban ang mga mata nagsiga murag suga o flashlight," padayon ni Angkol Pepe. Ang ulo sa wugwug, nga nagpakita ug nagpitik ang mga tinae. Sa pagkalat sa balita, ang tibuok baryo nanga hadlok. Ang mga tawo nag-lock sa ilang mga pultahan ug nagpabilin sa sulod, nag-ampo nga dili moabot ang Wugwug. A...

Ang Tikbalang nga Nakapakita kang Tarcillita

By: Justine Macabus Bacunawa 12- Sartre Si Tarcillita Macabus, 73 anyos, usa ka inahan nga nag-inusara pero adunay 12 ka anak. Usa siya ka residente sa Purok 8, Barangay Basilisa, RTR, Agusan del Norte. Nailhan siya sa ilang lugar nga mapainubsanon ug responsable nga inahan. Apan niadtong unang semana sa bag-ong tuig, nakasinati siya ug usa ka talagsaon ug makapahadlok nga panghitabo nga dili gyud niya malimtan. Pagkahuman sa kasadya sa Bag-ong Tuig, kalit nga nagkasakit si Tarcillita ug nadala siya sa balay-tambalanan. Didto siya nagpahulay ug gitambalan sulod sa upat ka adlaw hangtod nga nakapauli na sila sa ilang balay. Nagtuo ang tanan nga maayo na siya, apan pagkahuman sa pipila ka adlaw, nagsugod siya makasinati ug mga butang nga lahi ug lisod ipatin-aw. Usa ka gabii, mga alas 10 kapin, human siya makapanihapon, migawas si Tarcillita aron magpahangin sa gawas. Hilum ang palibot, ug ang kahayag sa bulan nagdan-ag sa ilang atubangan. Samtang nagtan-aw siya sa atop duol sa kahoy, ...

Ang Kinabuhi ug mga Tinuohan ni Ate Raquel

By: Christian Alleh R. Nakila 12- Sartre Kadtong akong gi-interview ang among silingan nga si Ate Raquel, 45 anyos, usa ka inahan ug mapinanggaon nga asawa, nahitabo kani sa isa ka pormal nga pag-istoryahanay sa ilang balay. Sa among paglingkod sa ilang veranda, nag storya mi about sa iyang kinabuhi ug sa mga tinuohan nga iyang nadala gikan pa sa iyang pagkabata. Klaro nga si Ate Raquel isa ka buotan, mahinatag, ug matinahuron nga babae nga nagtan-aw sa kinabuhi nga puno sa pagpasalamat. Niingon si Ate Raquel, “Karon, simple ra among kinabuhi. Mata ko sayo para magluto, maglimpyo sa balay, ug mag-atiman sa akong mga anak. Kung wala’y trabaho, magpananom ko sa likod. Mao ra gyud akong kalipay , nga makakita nga buhi ug himsog akong pamilya.” While nagpadayon ang amoang pormal nga pag-istorya, iyang gisulti nga hangtod karon, mutuo gihapon siya sa pipila sa mga karaang tinuohan nga iyang nadungog sa iyang ginikanan sauna. “Bisan modern na ang panahon, naa gihapon koy respeto sa mga t...

Ang Kinabuhi sa Among mga Lolo ug Lola

 By: Christian Alleh R. Nakila 12- Sartre Kadtong niaging semana, gi-interview nako ang akong lola nga si Lola Rebbeca ug akong lolo nga si Lolo Enriquito. Gisultihan ko nila kung giunsa nila ang ilang kinabuhi sauna ug unsa ang ilang mga pagtuo sa kinabuhi. Niingon si Lola Rebbeca, “Sauna, sayo pa mi mangmata kay daghan pa ang buhaton. Walay kuryente sauna, mao nga kinahanglan humanon ang trabaho samtang hayag pa.” Kada buntag, magluto siya sa kalan nga kahoy ug maglimpyo sa balay samtang ang mga bata magtabang sa pagpanilhig sa atubangan. Dugang pa niya, “Ang among tinuohan, kung magbinuotan ka ug magtrabaho sa matarong, panalanginan gyud ka sa Ginoo. Kinahanglan dili magreklamo sa kalisod kay ang Ginoo naa ra pirmi.” Si Lolo Enriquito pud nagsulti, “Lisod sauna kay maglakaw pa mi og kilometro para muabot sa umahan. Pero lipay gihapon mi kay magkuyog man ang mga silingan ug mga parente.” Iyang trabaho mao ang pagtanum og mais ug lubi. Kung ting-ani, magtinabangay ang mga sil...

Ang Kapre sa manggahan

By: Mike Aldren Dinoy 12- Sartre Alas kuwatro sa hapon naa si Jean sailang balay na giupahan, naghikay para sailang panihapon, adisir muabot ang kagabion dapat mahuman na siya, kay buros mn siya sa iyang unang anak, aron maka pahuway siya ug sayo. pagpanilhig sa gawas sailang balay ug sa sala, mag dung-ag, magluto ug sud-an kay aron pag-abot saiyang bana dretso na sila panihapon. Samtang nagpanihapon sila saiyang bana, nangutana si Jean kung kanus-a na gitanom ang manggahan dira sailang luyo, nitubag pud iyang bana na si alejandro, na dugay nadaw na na mangga, bata padaw sila ana, nag yango-yango rapud si Jean. Paghuman nilag panihapon gihugasan na ni Jean ang mga ginamit na plato. Pag-abot sa alas 9 sa gabie, nag-andam na si Jean para matulog, nanghimasa sa siya, samtang nanghimasa siya naa siyay na feel na murag naay naga tan-aw niya, mao ng nag dali-dali sya ug himasa, paghuman niyag himasa niadto na siyas kwarto para mag-ilis ug matulog, pero pag sulod niya sa kwarto wala pa iya...

Pagtuo ug Pagkahiusa sa Akong Lola

By: Client Ryan B. Agusin 12- Sartre Kadtong niaging adlaw sa akong pag-interview, akong napili ang akong lola nga si Josephine , usa ka mapinanggaon nga inahan sa iyang upat ka anak ug sa iyang mga apo. Gisultihan ko niya mahitungod sa iyang kaagi sauna ug sa ilang mga tinuohan nga gikan pa sa ilang mga ginikanan. Niingon akong lola nga sauna lisod daw ang kinabuhi, pero malinawon. Wala pa kunoy kuryente, cellphone, ug uban pa nga mga moderno nga mga gamit sa balay. Matag buntag, mumata siya sayo aron magluto sa kalan gamit ang kahoy ug mag-andam sa pamahaw. Kasagaran nilang kan-on mao ang saging o lugaw. Matud pa niya, sa ilang panahon walay reklamo kung gutom, mukaon og saging o kamote, kung uhaw, muinom og tubig. Kung mangiskwela sila, dahon sa saging pa ang ilang sudlanan sa paniudto, ug sila maglakaw ra padulong sa eskwelahan kay wala pa may sakyanan niadto nga panahon.  Ingon pa sa akong lola, bisan lisod ang ilang kahimtang sauna, malipayon gihapon sila kay magkahiusa man a...

Yano nga Kinabuhi ug Pagtuo sa Akong Amahan

  By: Client Ryan B. Agusin  12- Sartre Sa akong pag-interview, bahin kini sa kaagi, ug tinuohan sa akong amahan sa una. Ang akong amahan nga  si Gilbert, 42 anyos. Usa ka buotan ug mapinanggaon nga amahan nga nagpadayon sa mga batasan nga iyang nakat-onan sa iyang ginikanan. Sa pinaagi sa akong pakig storya niya, akong nasabtan kung unsa ka simple ug malinawon ang kinabuhi sa una ug gi unsa nila pag padayon sa ilang mga tinuohan hangtod karon. Kadtong niaging adlaw, gi-interview nako akong amahan ug gisultihan ko niya kung unsay iyang kaagi sauna ug unsay mga tinuohan nila sa una nga iyang nadala gikan pa sa pagkabata. Niingon akong amahan, ka ron, simple ra among kinabuhi. Mumata kog sayo para muadtog basakan aron mag-atiman sa among kahumayan, mag-atiman sa among binuhing baboy, ug maglimpyo sa palibot sa among balay. Usahay kung walay trabaho, mag-atiman ko sa akong mga pananom sa likod sa balay aron malingaw. Simple ra among kinabuhi, kontento ko basta buhi ug malipa...

The Life and Achievements of Bergelyn

By: Jc Urboda 12-Sartre Born and raised in the Philippines, Bergelyn grew up in a modest family where financial stability was a challenge. Despite the limitations, her parents ensured that she and her family could enjoy a comfortable living, with three meals a day. Throughout her childhood, Bergelyn demonstrated resilience and determination, overcoming the difficulties that came with limited financial resources. Bergelyn's academic excellence was evident from an early age. She graduated as an honor student in elementary school, setting a high standard for her future achievements. Her passion for education drove her to pursue a degree in Bachelor of Secondary Education (BSED). Throughout her academic journey, Bergelyn remained focused on her goal of making a positive impact through her work. With her degree in hand, Bergelyn embarked on a career marked by dedication and hard work. She brought her skills and expertise to DSWD Region, where she has made significant contributions to...

A light that shines through challenges

By: Justine Macabus Bacunawa 12- Sartre   Behind every inspiring story lies a person who turns challenges into purpose — and for Jerson Fortun Mahuloy, his life is a testament to resilience, hard work, and passion. Born on November 3, 1997, in La Purisima, Prosperidad, Agusan del Sur, Jerson grew up in a simple yet loving family. His mother was a housewife and his father a farmer, and through their guidance, he learned the values of humility, perseverance, and dedication. As the first degree holder in his family, Jerson became a source of pride and inspiration not only to his loved ones but also to the people around him. From a young age, Jerson showed great independence and creativity. At just sixteen, he began earning his own money using his many talents — from dancing and makeup artistry to other areas where his skills shined. These early experiences shaped his confidence and passion for personal growth. His love for learning led him to pursue a Bachelor in Secondary Educa...

From Carefree to Careful: The Life Transformation of Mildred Camarin

By: Mike Aldren Dinoy 12-Sartre Mildred Camarin is a young woman known for her cheerful and carefree personality. She used to be someone who didn’t always listen to her parents, believing that enjoying life and spending time with friends was more important. But through her experiences, Mildred learned that life is not all about fun—it’s also about responsibility and respect. Her story is one of realization and growth. Mildred grew up in a loving family that only wanted the best for her. However, as she reached her teenage years, she began to seek freedom and independence. She loved attending parties and playing with her friends, often ignoring her parents’ advice. This caused misunderstandings and arguments at home. Her disobedience hurt her parents, and their trust in her started to fade. One day, after a heated argument with her parents, Mildred saw the pain in their eyes and realized how her actions affected them. She understood that her choices didn’t just impact her life, but al...

Everything Will Be Worth It: The Journey of Hanna Nakila as a Future Social Worker

  By: Christian Alleh R. Nakila  12- Sartre Education is more than just a path to success — it is a journey of purpose, growth, and service. For “Hanna Nakila”, a dedicated Social Work student, this journey is deeply rooted in compassion and the desire to make a difference. She believes that helping others is not only a duty but a calling — one that requires patience, empathy, and an open heart. From a young age, Hanna learned that life is not always easy, but challenges shape one’s strength and character. Her childhood was filled with both struggles and valuable lessons, reminding her that even in difficult times, kindness should never fade. Guided by her parents’ wisdom to always treat others with respect and empathy, she grew up believing that compassion can heal, empower, and inspire change. When it came time to choose her career path, Hanna knew there was no other profession that could fulfill her heart more than social work. Helping people and being part of their journ...

The Journey of Perseverance: The Life of Allan Lauron Creman

By: Client Ryan B. Agusin  12- Sartre Allan Lauron Creman is a hardworking, goal-oriented, and dedicated individual whose journey in life reflects perseverance and determination. He was born on November 22, 1991, in Esperanza, Agusan del Sur, where his story of hard work and success began. Throughout his life, Allan has shown a strong will to overcome challenges and achieve his goals through patience, effort, and faith. From a young age, Allan grew up in a loving family. His mother, Lilybeth L. Creman, played a big role in guiding and supporting him through every stage of his life. He also has twin sisters, Guendolen L. Creman and Guendelen L. Creman, who both graduated from college—one from Agusan del Sur College and the other from Saint Joseph Institute of Technology. Their family valued education and perseverance, which became Allan’s inspiration to pursue his dreams. Allan began his educational journey at Guadalupe Central Elementary School, where he showed great dedication ...